Data- en Informatiehuishouding
13 van de 15 plaatsen beschikbaar
Op maandag 19 oktober 2026 start de derde editie van de leergang data- en informatiehuishouding. Deze leergang is opgezet in samenwerking met het IDDI-lab en de Rijksoverheid. Tijdens de leergang leren deelnemers meer over informatiemanagement, van geschiedenis tot wettelijke kaders, datamanagement frameworks zoals DAMA-DMBOK, informatiesystemen, databases, data-analyse en het opstellen van een roadmap voor de eigen organisatie. Het 14-daagse traject bestaat uit vijf modules. De eerste editie is beoordeeld met een 8.2 gemiddeld!
Praktische informatie
Na afloop zijn de deelnemers in staat om de informatiehuishouding van de eigen organisatie te doorgronden en te professionaliseren.
Er is een groeiende vraag naar informatieprofessionals die data- en informatiehuishouding op orde kunnen brengen en blijven monitoren. Overheden, de zorg, het onderwijs en zakelijke dienstverlening hebben een grote behoefte voor gerichte data, informatie en transparantie.
De nieuwe informatieprofessional
Tijdens deze leergang worden deelnemers opgeleid tot data- en informatieprofessionals. De professional denkt mee over informatie- en databeleid, zowel op strategisch, tactisch als operationeel niveau. Binnen de organisatie is de professional verantwoordelijk voor het schrijven van beleid, de uitvoering en de monitoring hiervan. Daarnaast is de professional op de hoogte van de ontwikkelingen in het vakgebied en zorgt ervoor dat de organisatie compliant wordt met (nieuwe) wetgeving. Ook wordt bewaakt of de wetgeving dusdanig wordt uitgevoerd zoals het is bedoeld. Binnen de organisatie draagt de professional bij aan cultuur- en gedragsverandering. Dit met als doel om de data- en informatiecultuur verder te ontwikkelen en het creëren van awareness binnen alle lagen van de organisatie. Verder is de adviseur nauw betrokken bij ICT-uitvoering. Denk hierbij aan de architectuur en het modelleren van gegevens en het gebruik van nieuwe of bestaande te implementeren software binnen de organisatie.
IT Academy podcast: hoe krijgen we data- en informatiehuishouding binnen organisaties weer op orde?
Inhoud
De leergang Data- en Informatiehuishouding bestaat uit vijf modules verspreid over 14 dagen. De opleiding wordt verzorgd door docenten van de Hanze en specialisten uit het werkveld. Theorie wordt afgewisseld met praktijkopdrachten. Ook worden er gastcolleges verzorgd door ervaringsdeskundigen om vanuit een ander perspectief te kijken naar informatiehuishouding. Daarnaast wordt er aandacht besteed aan gedragsverandering en professional skills. Voorbeelden van onderwerpen zijn;
- Informatiesystemen, databases en data-analyse
- Geschiedenis, actualiteit en toekomst van informatiehuishouding
- Wet-, regelgeving en ethiek
- AI en de impact op organisaties
- Verandermanagement in de praktijk
- Business & IT Alignment
- Data Governance
- Datamanagement frameworks en in het bijzonder: DAMA-DMBOK
- Ervaringen van een CIO/CDO en een IHH expert
-
De (digitale) data- en informatiehuishouding omvat het beleid rondom de creatie, opslag, beheer, duurzame ontsluiting, verstrekking, archiveren en vernietigen van data en informatie. Deze gegevens kunnen variëren van databases, kaartlagen, brieven en e-mails tot foto’s, video’s en illustraties. Wanneer datamanagement en informatiehuishouding goed is ingericht, zijn alle gegevens op het juiste moment en met gewenste kwaliteit beschikbaar voor de juiste functionaris. Bij veel organisaties is dit op het moment onvoldoende op orde. De hoeveelheid data en informatie in organisaties is de afgelopen jaren exponentieel gegroeid en te weinig vernietigd. Daarnaast sluiten data- en informatiesystemen niet op elkaar aan en is er weinig tot geen sturing op data- en informatiehuishouding. Kortom: organisaties staan voor grote veranderopgaven en hebben behoefte aan professionals die hiermee aan de slag gaan.
| Module | Aantal dagen | Data |
|---|---|---|
| 1. Informatiehuishouding | 3 | 19, 26 oktober en 2 november 2026 |
| 2. Wet-, regelgeving en ethiek | 3 | 9, 16 en 23 november 2026 |
| 3. Datamanagement en Informatiemanagement | 3 | 30 november, 7 en 14 december 2026 |
| 4. Informatiesystemen en data | 2 | 4 en 11 januari 2027 |
| 5. Informatiehuishouding in de praktijk | 3 | 18 en 25 januari, 1 februari 2027 |
Inhoud per module:
-
Deze module gaat specifiek in op het landschap van informatiehuishouding. Er wordt ingegaan op de historie, actualiteit en de toekomst. Ook worden de definities en terminologieën behandeld. Vervolgens wordt er gekeken naar de visie en strategie van de organisatie om dit uiteindelijk te vertalen naar uitvoering en beleid. Op basis het van het geleerde, kan er een nulmeting uitgevoerd in de eigen organisatie. Tijdens de laatste dag van de module wordt er dieper ingegaan op gedragsverandering in relatie tot informatiehuishouding. Een belangrijk aspect om ervoor te zorgen dat de informatiehuishouding op orde komt.
Dag 1- Welkom/kennismaking
- Informatiehuishouding, geschiedenis, actualiteit en toekomst, termen en definities
- Gastcollege informatiehuishouding in de praktijk
Dag 2
- Visie en strategie
- Van strategie naar beleid
- IHH en metadata
- Rollen en verantwoordelijkheden
- Data geletterdheid
- Opzetten van een IHH nulmeting in een organisatie
Dag 3
- Gedragsverandering in organisaties
- Gedragsverandering in relatie tot informatiehuishouding
- Praktische handvaten voor het in gang zetten van verandering
- Gastcollege gedragsverandering en informatiehuishuishouding in de praktijk
-
In deel één van deze module wordt het landschap van IHH wet- en regelgeving verkend. Tevens wordt gekeken naar de praktische vertaling en uitwerking van deze wet- en regelgeving. Denk hierbij aan gegevensstromen die hiervan het gevolg zijn. De laatste dag van de module staat in het teken van ethiek in relatie tot informatiehuishouding.
Dag 4
- Algemene wet bestuursrecht en wetgeving rondom IHH
- Verhouding tussen algemene en specifieke wetgeving
Dag 5
- Verdieping IHH wetgeving: Informatiebeveiliging
- Digitale overheidsdienstverlening
Dag 6
- Ethiek in relatie tot IHH
- Dillema’s en stellingen
-
Deze module behandelt de rol en inhoud van frameworks en in het bijzonder het Data Management Body of Knowledge Framework (DAMA-DMBOK). Het framework voor datamanagement dat gebruikt wordt door de Rijksoverheid. Het framework behandelt het wie, wat en waarom van datamanagement. Het doel is om consensus te creëren binnen de organisatie over datamanagement. Op de derde dag ga je aan de hand van een selfassessment je eigen aandeel in data management in beeld brengen en wordt data literacy verder uitgewerkt.
Dag 7
- Data- en informatietrends en ontwikkelingen
- Datamanagement en IHH
- Data Management en Data Governance
- Datamanagement frameworks, en in het bijzonder het DAMA-DMBOK framework
Dag 8
- DAMA-DMBOK, een verdieping op de kennisgebiede
Dag 9
- Uitwerken data literacy programma plus eigen rol van de deelnemer
- Praktijkcase, uitwerking DAMA-DMBOK assessment
- Gastspreker datamanagement
-
Informatiehuishouding en technologie/ ICT gaan hand in hand. Vandaag de dag zijn data en informatie opgeslagen in ICT-systemen en worden deze systemen bevraagd om informatie. Tijdens deze module wordt geleerd hoe ICT-systemen werken en communiceren. Dit zonder diep de techniek in te gaan. Ook gaan de deelnemers zelf aan de slag met data. Tevens komen laatste technologische ontwikkelingen, zoals (generatieve) AI, aan bod.
Dag 10
- Introductie van het vakgebied informatica
- Samenhang tussen Informatietechnologie, informatiesystemen en informatievoorziening
- Future Technologies, trends en ontwikkelingen
Dag 11
- Data Analyse en Databases
- Dashboarding
-
Tijdens deze module gaan de deelnemers aan de slag met een data- en informatiehuishouding roadmap voor de organisatie. Met deze roadmap kunnen deelnemers na de leergang direct aan de slag. Daarnaast wordt er tijdens deze module ook aandacht besteed aan verandermanagement. Om de data- en informatiehuishouding goed op orde te krijgen, dienen organisaties en haar medewerkers te veranderen, zowel in houding als gedrag. Deze module biedt handvaten om deze verandering in gang te zetten.
Dag 12
- Analyse: wat is nodig om een goede start te maken?
- Factoren voor verandering op houding en gedrag
- Opstellen IHH Roadmap voor de organisatie (eventueel op basis van een nulmeting)
Dag 13
- Inrichting, profielen en verschuivingen
- Verandermanagement in data gedreven cultuur
- Omgaan met technische schuld en data schuld
- Samenwerken in de keten en/of met andere organisaties
Dag 14
- Presenteren van de eigen veranderopdracht
- Data literacy en AI literacy
- Gastspreker communicatievaardigheden
- Evaluatie en afsluiting van de leergang
Instroomniveau en doelgroep
De leergang is ontwikkeld voor professionals die hun kennis op het gebied van data- en informatiehuishouding willen verbreden en/of een loopbaan willen starten in dit vakgebied. Deelnemers dienen te beschikken over minimaal hbo werk- en denkniveau. Daarnaast is het belangrijk dat zij feeling hebben met data en informatie (plus bedrijfskundige en juridische aspecten). Kennis van ICT-systemen is een pré.
Resultaat na afronding
Na afloop van de leergang zijn de deelnemers in staat om de informatiehuishouding van een organisatie te doorgronden en te professionaliseren. Na afloop van de leergang beschikken de deelnemers over de volgende competenties:
- Deelnemer is bekend met data- en informatiehuishouding, definities en terminologie
- Deelnemer beschikt over de juiste handvaten om gedragsverandering in gang te zetten
- Deelnemer is bekend met de belangrijkste wet- en regelgeving op het gebied van data- en informatiehuishouding
- Deelnemer is bekend met de uitdagingen die komen kijken bij (digitale) overheidsdienstverlening
- Deelnemer kan ethische aspecten afwegen in relatie tot datamanagement en informatiehuishouding
- Deelnemer is bekend met het DAMA DMBOK framework en kan dit vertalen naar uitvoering
- Deelnemer is bekend met de verschillende lagen van informatiesystemen en hoe deze met elkaar samenwerken
- Deelnemer is bekend met data analyse proces en kan dit toepassen
- Deelnemer kan data- en informatiehuishouding problemen analyseren en prioriteren
- Deelnemer kan de rol en het belang van data literacy en AI literacy plaatsen en de eigen rol daarin
- Deelnemer kan een data- en informatiehuishouding plan van aanpak maken voor de organisatie
Diploma
Na het succesvol afsluiten van deze leergang ontvangen deelnemers een diploma van IT Academy Noord-Nederland. De IT Academy is verbonden aan de Hanze en Rijksuniversiteit Groningen.
Achtergrond
De leergang is opgezet in samenwerking met het IDDI-Lab van de Digital Society Hub en de Rijksorganisatie voor Informatiehuishouding. Deze leergang sluit aan bij de landelijke én regionale ambitie om de kwaliteit van de informatiehuishouding in Nederland structureel te verbeteren. Een ambitie die urgent werd na onder meer de toeslagenaffaire, waarbij het rapport Ongekend Onrecht pijnlijk duidelijk maakte wat de gevolgen zijn van een gebrekkige informatiehuishouding.
